Tak mi się skojarzyło w okazji Tłustego Czwartku, chociaż w Polsce gustujemy w pączkach bez dziurki, to bywają też pączki – oponki – z dziurką. Ale wracając do naszego ślimaka. Pewni nikt z Wawarian go nie widział, ja też go nie widziałam i prawdę mówiąc dziś się dowiedziałam o jego istnieniu. Megathura crenulata występuje wzdłuż skalistego wybrzeża zachodniej Ameryki Północnej, a jego zasięg rozciąga się od południowej Kalifornii do Półwyspu Kalifornijskiego w Meksyku. Występuje w strefie pływów i w morzu do głębokości 33 metrów. Megathura jest rodzajem monotypowym, ale w całej rodzinie Fissurellidae jest więcej ślimaków z dziurką. Ślimak ten budową przypomina przytuliki lub morskie czaszołki (Patella), jest duży, do 13 cm długości, ma dużą płaską stopę a ciało jest przykryte płaską miseczkowatą muszlą z dziurką na szczycie. Przez tę dziurkę ślimak oddycha i wydala.
Ale najlepsze ma ślimak w środku (nie, nie nadzienie, ech ten Tłusty Czwartek) – hemocyjaninę, białko oddechowe, metaloproteinę zawierającą miedź. A właściwie dwie hemocyjaniny, ślimak ma dwa geny kodujące dwa typy hemocyjaniny. Hemocyjanina ślimacza to gigantyczna cząsteczka w kształcie walca, kompleks ok. 20 podjednostek, o masie całkowitej sięgającej 33 MDa. Jej unikalne właściwości immunogenne (brak toksyczności, wywoływanie intensywnej odpowiedzi immunologicznej ale bez niekorzystnych procesów jak np. wstrząs anafilaktyczny) zostały wykorzystane w medycynie jako silny, naturalny immunostymulant i adiuwant wzmacniający odpowiedź immunologiczną organizmu przeciwko komórkom nowotworowym.
Hemocyjanina ta już znalazła zastosowanie w immunoterapii raka pęcherza moczowego jako środek immunoterapeutyczny (pod nazwą handlową Immucothel) w profilaktyce nawrotów powierzchownego raka pęcherza moczowego. Podawana dopęcherzowo, stymuluje miejscową odpowiedź immunologiczną, co pomaga zapobiegać nawrotom nowotworu. W badaniach klinicznych nad czerniakiem, chłoniakiem nieziarniczym, rakiem piersi, prostaty, jajnika i płuc hemocyjanina używana jako komponent szczepionek przeciwnowotworowych. Ze względu na swoją wysoką immunogenność, cząsteczka hemocyjaniny jest sprzęgana ze słabymi antygenami nowotworowymi (np. haptenami, oligosacharydami), co pomaga układowi odpornościowemu rozpoznać nowotwór i wywołać silną odpowiedź humoralną (przeciwciała) oraz komórkową przeciwko rakowi. Jako adjuwant wykorzystywana jest także jako potężny stymulator w terapiach opartych na komórkach dendrytycznych, zwiększając ich skuteczność, szczególnie w leczeniu czerniaka czy raka nerki, a także jako „tester” kompetencji immunologicznej w badaniach klinicznych nad nowymi lekami immunomodulującymi.
